HSP (hoogsensitief) uitgelegd

HSP is de afkorting van high sensitive person, in de volksmond hoogsensitief of hooggevoelig genoemd. Alaine Aron, een Amerikaanse psychotherapeut is de grondlegster van de term hsp. Sensitief betekent gevoel en zintuigen.

De verwerking van zintuiglijke en omgevingsprikkels verloopt intenser en langzamer dan mensen die geen hsp zijn. Als hsp’er ervaar je de wereld “ anders” en beleef je alles intensiever. Ook neem je meer indrukken en details waar. Wanneer je langdurig harde prikkels krijgt en/of factoren die stress geven, raak je overprikkeld en kan je het niet meer verwerken. Het zit met name in de prikkelverwerking in de hersenen. Voor hsp’ers verloopt de prikkelverwerking diepgaander, intenser en langzamer dan bij niet-hsp’ers. Vergelijk de prikkelverwerking met koffie zetten, maar dan zonder filterzakje waaronder een spons ligt die alle informatie, zintuiglijke energie prikkels in zich op zuigt. Je zintuigen en je eigen energie reageren gevoeliger, waardoor de prikkelverwerking in het zenuwstelsel diepgaander en intenser verloopt.

Hoogsensitief is geen ziekte en geen aandoening, maar een eigenschap, een persoonskenmerk. Je hebt geen hsp, maar je bent hsp. Net als dat sommige mensen linkshandig zijn, klein van lengte zijn en blauwe ogen hebben. Dat verklaart ook waarom hsp niet in de DSM-V binnen de GGZ in kan worden opgenomen. Het is een grijs gebied en voor (nog) vele psychiaters, psychologen en psychotherapeuten onbekend terrein. Het is niet te diagnosticeren, omdat het geen ziekte is.

Echter, de Belgische professor Elke van Hoof en onze Nederlandse dr. Esther Bergsma (beiden ook hoogsensitief)  zijn op wetenschappelijk wijze bezig om hsp onder de aandacht te krijgen, zonder dat het als een ziekte/aandoening wordt beschouwd. Hieronder een link een interview met professor Elke van Hoof.

PROF. ELKE VAN HOOF OVER HOOGSENSITIVITEIT: ‘Ik weet wat het is om je anders te voelen’

Kenmerken die kunnen zijn bij hsp’ers:

  • gevoel anders te zijn
  • (over) vermoeidheid
  • niet van ” moeten” houden
  • drukke en malende gedachten
  • perfectionisme
  • niet van mensen massa’s houden
  • van slag zijn bij negativiteit en negatieve energie
  • moeite met structuur en plannen
  • moeite met focussen, omdat alles leuk is
  • voelt zich nerveus als er op de vingers wordt gekeken
  • goed geheugen
  • beelddenken
  • nadenken over zingeving en interesse in spiritualiteit
  • rijke fantasie hebben
  • zorgzaam voor anderen
  • zichzelf op de laatste plaats zetten
  • intens beleven en genieten van kunst, muziek, natuur, dieren
  • veel details zien
  • aan voelen van energie van andere mensen
  • moeite met veranderingen
  • goed inlevingsvermogen
  • groot bewustzijn en zelfreflexie
  • niet in de belangstelling willen staan
  • hekel hebben aan oneindig oefenen en herhalen
  • liever creatief bezig zijn dan letterlijk de kennis op school reproduceren
  • gevoel van rechtvaardigheid en eerlijkheid
  • gericht zijn op verbinding en harmonie
  • extra gevoelig zijn voor geluiden, fel en/of knipperend licht, geuren, naadjes in kleding, aanraking en smaak
  • kritiek wordt persoonlijk ervaren
  • brede en verschillende interesses. Veel hsp’ers hebben een divers cv

Niet elke hsp’er heeft alle bovengenoemde kenmerken. En de hsp’er bestaat niet, elke hsp’er is uniek en is ook gevormd door opvoeding, vrienden, carrière, relatie en het eigen karakter speelt mee.

Er zijn 3 soorten prikkels om overprikkeld te raken:

  1. Externe factoren
  2. Interne factoren
  3. Zintuiglijke prikkels

 Externe factoren

Dat zijn omgevingsprikkels, zoals stress op het werk, relatie die niet lekker gaat, ruzie met de buren, maar ook niet tegen grote mensen massa’s kunnen,  zorgen maken om de gezondheid van een ander of die van jezelf.

Interne factoren

Deze prikkels komen van binnenuit, vanuit jou zelf. Zoals piekeren, angst hebben, je onzeker voelen, weinig zelfvertrouwen hebben enz.

Zintuigelijke prikkels:

Iedereen heeft zo zijn zintuiglijke prikkel die overheerst en dus gevoelig wordt als de zintuiglijke prikkel teveel en te hard binnen komt. Welke zintuig het ook is, vaak komen symptomen als onrust, hoofdpijn, moe, chagrijnig naar voren als de prikkel teveel wordt. De meest voorkomende zintuiglijke prikkel waar de meeste hsp’ers last van hebben is de geluidsprikkel.

Je hebt 4 types hoogsensitieve mensen:

  1. introverte rustzoeker
  2. extraverte rustzoeker
  3. introverte high sensation seeker
  4. extraverte high sensation seeker

Wie zijn de high sensation seekers?

Deze mensen zoeken bewust de prikkels, sensaties en drukte op. Ze houden van spanning en avontuur en durven risico’s te nemen. Ze zijn snel op mensen, activiteiten, werk uit gekeken. Ze vinden alles leuk en kunnen moeilijk een keus maken. Ze hebben wel deze uitdagingen nodig.  Voor degene die hss is, is het lastig om in het dagelijks leven te functioneren. Enerzijds omdat ze het nodig hebben om bewust de prikkels te krijgen. Anderzijds put dat ook erg uit.

Er zijn 2 soorten prikkels:

Korte termijn overprikkeling:

Wanneer je naar een groot feest of evenement bent geweest, met mensen massa’s, harde muziek, diverse energieën, lichtflitsen enz. Na een paar uur wil je naar huis, omdat het genoeg is geweest.

Lange termijn overprikkeling:

Komt door ingesleten patronen, gewoonten die funest zijn. Met als gevolg: vermoeidheid, stemmingswisselingen, lichamelijke klachten enz.

Symptomen van een overprikkeld zenuwstelsel

  • Chronische vermoeidheid
  • Burn-out
  • Stemmingswisselingen
  • Stress
  • Lusteloosheid
  • Onzekerheid
  • Slechte concentratie
  • Hoofdpijn
  • malende gedachten
  • uitstel gedrag

Als je een overprikkeld hoofd hebt, is het heel lastig om inzicht te krijgen in je eigen patroon, waardoor je in een vicieuze cirkel beland.

Wil je weten of je hoogsensitieve eigenschappen bezit klik hier

Wil je stappen ondernemen om te leren hoe je met je hooggevoeligheid omgaat ben je welkom om een gratis kennismaking te plannen en een (proef)consult te ervaren. Voor het aanvragen klik hier

Boekentip

Bewust-er-zijn met hooggevoeligheid door Antoine van Staveren voor € 18,-